Het nationaal kennis- en voorlichtingscentrum erfelijkheid legt uit welke mogelijkheden nano biedt voor de geneeskunde.
Nanotechnologie
Technieken die gebruik maken van deeltjes die kleiner zijn dan 1 tot 100 miljardste deel van een meter: dat is nanotechnologie. Deeltjes van dat formaat gedragen zich anders dan wij gewend zijn, namelijk volgens de wetten van de kwantummechanica. Daardoor ontstaan nieuwe mogelijkheden.
Nanomedicine
Onderzoek naar medische biotechnologie kan plaats vinden op nanoschaal en wordt dan vaak aangeduid met nanomedicine. Een lijst met voorbeelden van onderzoeksgebieden binnen nanomedicine volgt onderaan deze pagina.
Kabinetsvisie op nanotechnologie
Het Nederlandse kabinet ziet grote kansen voor nanotechnologie en presenteerde in 2006 haar visie op dit onderzoeksgebied. Hieruit bleek dat Nederland momenteel voorop loopt in het onderzoek.
Draagvlak
In de kabinetsvisie is ook ruimte weggelegd voor het vergroten van het draagvlak bij de Nederlandse burger voor nanotechnologie. Het kabinet gaat er daarbij vanuit dat naast voorlichting en debat, ook ruimte moet zijn voor invloed van de opvattingen van burgers op het beleid.
Risico’s
Wanneer hele kleine deeltjes in onze leefomgeving terecht komen, brengt dat ook risico’s met zich mee. Zoals bijvoorbeeld bij hele kleine asbestdeeltjes die kanker kunnen veroorzaken.
Over de risico’s van nanodeeltjes is volgens het kabinet nog weinig bekend. Het geeft dan ook aan dat het onderzoek zich in de eerste plaats zou moeten richten op het meetbaar maken en in kaart brengen van de risico’s van nanotechnologie.
Het kabinet gaat er daarbij vanuit dat het hanteren van de richtlijnen volgens het rapport ‘Nuchter omgaan met risico’s’ in principe afdoende zal zijn.
Onderzoeksgebieden nanomedicine
Onderstaand overzicht is ontleend aan een publicatie in Nature Biotechnologie van oktober 2006.
Intelligente doseringssystemen
Het meeste nano-onderzoek (75 procent) wordt op dit moment uitgevoerd aan intelligente doseringssystemen (drug delivery) Nanodeeltjes kunnen aan medicijnen gekoppeld worden en er zo voor zorgen dat medicijnen op bepaalde plaatsen in het lichaam in bepaalde, gecontroleerde doseringen vrijkomen. Bijvoorbeeld na het passeren van het maagzuur, of alleen in de buurt van een tumor.
Medicijnen en therapieën
Nanodeeltjes kunnen ook zelf een therapeutische werking hebben. Bijvoorbeeld hele kleine delen van antilichamen maar ook micro en antisense RNA.
Beeldtechnieken in het lichaam
Nanodeeltjes worden gebruikt als contrastdeeltjes bij het zichtbaar maken van weefsels, bijvoorbeeld in de MRI-scanner of met behulp van ultrasoon geluid.
Diagnostiek in het laboratorium
Nanotechnologie wordt ingezet om technieken voor diagnose gevoeliger, goedkoper en breder inzetbaar te maken. Te denken valt hierbij aan koolstof nanobuisjes voor het onderzoeken van de longfunctie en het inzetten van atoomkracht microscopie bij het detecteren van virusdeeltjes voor een vroege diagnose van virusinfecties.
Biomaterialen, implantaten
Nanometerialen worden ingezet om biomaterialen die bestemd zijn voor implantatie te verbeteren. Nano-biomaterialen worden al toegepast in de tandheelkunde en de botheelkunde. Nanotechnologie kan er aan bijdragen dat biomaterialen beter door het lichaam geaccepteerd worden.
Bovendien wordt gezocht naar manieren om de materialen signalen aan het lichaam af te laten geven. Bijvoorbeeld om celgroei te stimuleren. Ook kunnen materiaal eigenschappen verbeterd worden, bijvoorbeeld door implantaten zo te maken dat ze een MRI scanner niet verstoren.
Eelco Soeteman
Bron: Erfocentrum (http://www.biomedisch.nl/tekst/nanotechnologie.php)
5 Reacties
- Hier heb ik veel vragen bij, voornamelijk omdat dit stuk veronderstelt dat je flink ingewijd bent in deze materie. Onder het kopje "risico's" wordt een rapport genoemd. Het zou prettig zijn als er een link naar dit rapport was (ik ken dit rapport niet en wil het best lezen, maar moet eerst uitvinden waar ik het kan vinden: niet handig). Onder de kop "medicijnen en therapieën" wordt veel te beknopt een heleboel gezegd: wat kan je dan zichtbaar maken? en wat kan je er dan mee? Zowel dit item als het volgende (diagnostiek in het lab) gaan gaan over diagnostiek, waarin zit het verschil? Wat betreft het inzetten van nanotechnologie tbv vroegdiagnostiek vind ik dit alleen relevant voor ziekten die de geneeskunde ook succesvol kan behandelen. Anders krijg je nog meer medicalisering en daar zitten we niet op te wachten. Om inhoudelijk zinvol op dit artikel te kunnen reageren moet er meer toelichting komen. Zo is het voor mij te beknopt en geeft het geen handvatten.reageer
- Ik ben het ermee eens dat diepgravender informatie een beter beeld schetst. Toch vind ik het interessatn om te lezen dat nano-biomaterialen al in de tandheelkunde en botheelkunde worden toegepast. Blikbaar weten we hier voldoende van om het risico laag genoeg te achten waardoor we het toepassen. Ik ben wel benieuwd naar dit soort risico-inschattingen. Dat zo´n soort toepassing nuttig is is helder, maar hoe zijn de eventuele risico´s in het afwegingsproces meegenomen?reageer
- U kunt het rapport ‘Nuchter omgaan met risico’s’ op deze site downloaden: http://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/251701047.htmlreageer
- Om het actueel te houden in de nano-manie uit Psyche en Brein van april 2010 kopieerde ik deze tekening over SSRI's en de medische wereld, kijk op: http://logocom.be/technisch/nanoparticles/2010-2-psyche-en-brein-ssri-werking-blz-69.jpg Als u de synapsspleet daar bekijkt, is die zo'n 10 nanometer of minder groot en is deze buiten de cel zonder membraan actief. Dus hier gaat het ook over als we het zenuwstelsel bombarderen met bijvoorbeeld synthetische ritalin (rilatine in België), concerta of methylfenidaat, of ook het drankje dat beweert slimmer te maken. Maar mijn moeder (van elf kinderen, dus per definitie een zeer intelligent of minstens zeer levensrijk iemand) waste onze haren met harde massage en weet op simpele wijze dat nog meer geheugenverlies bij zichzelf optreedt als ze haar hersenen voelt krimpen en er daardoor minder druk is tussen de synapsen en dus minder signaaloverdracht. Zoals altijd zal deze manie in een gematigde versie later merken dat ze niet alles kan oplossen en deel zal uitmaken van alle kennis die er al was, deels terug verloren kennis zal worden en deels zal opgenomen worden na een anti-these in synthesekennnis. Maar een detailbeeld schetsen verbetert een motor niet. Het zijn de techniekers die dikwijls merken dat andere olie beter werkt en nadien ontdekken ze dan ook wat het ergens anders kapot maakt en de bijwerkingen en blijft het een eeuwig proces van optimalisering. Of de nano-technologie bijv. zal tegenhouden of onze cellen oneindig lang zichzelf kunnen kopiëren (nu is dat beperkt), dat hoop ik van niet. Beeld je in dat ik eeuwig blijf leven en plots alles kan te weten komen? Ik pleeg dan zeker nog liever zelfmoord! Qed...reageer
- ik zou wel eens willen weten of nano ook goed helpt bij UVA UVB straling ik ben 1 voor loper met zonne allergie 10min is genoeg om me zwaar te verbranden [veeel pijn]heb alle ziekenhuizen in nederland al gehad en ze kunnen niks voor me doen dus als nanozonne creme me kan helpen zou ik het graag willen testen.reageer
